Siłaczka - opracowanie
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki

Czas i miejsce akcji Siłaczki

Utwór Siłaczka jest dziełem współczesnym Stefanowi Żeromskiemu. Został wydany w 1895 roku i zajmował się sprawami aktualnymi w latach osiemdziesiątych dziewiętnastego wieku. Wtedy właśnie pokolenie wychowane w duchu ideałów pozytywistycznych zamierzało wprowadzić w życie hasła pracy u podstaw, a także pracy organicznej. Akcja rozgrywa się w prowincjonalnym miasteczku – Obrzydłówku oraz wiosce, w której uczyła Stanisława... więcej



Wygrani i przegrani w "Siłaczce"

Na przykładzie doktora Pawła Obareckiego oraz nauczycielki Stanisławy Bozowskiej Stefan Żeromski przeprowadził konfrontację postaw ideowo-moralnych dwojga bohaterów – działaczy pozytywistycznych. Doktor Obarecki jest bardziej typowy – w finale pogodził się ostatecznie z atmosferą Obrzydłówka, chociaż nie od razu, bo po krótkiej, ale zaciętej walce z kołtuństwem miejscowych notabli, z nędzą, ciemnotą i zacofaniem mas. Początkowo... więcej



Charakterystyka bohaterów Siłaczki

Stanisława Bozowska, tytułowa Siłaczka. Została przedstawiona w utworze jako młoda dziewczyna, wielbicielka Darwina, marząca o studiach medycznych. Trudne warunki materialne zmusiły ją do rezygnacji z marzeń o nauce, więc poświęciła się realizowaniu hasła pracy u podstaw wśród ludu. Reprezentowała pokolenie inteligentów polskich z przełomu dziewiętnastego i dwudziestego wieku, przejętego hasłami społecznymi, pragnącego wcielać... więcej



Sposób przedstawienia bohaterów w Siłaczce

Sposób, w jaki narrator prezentuje główne postaci noweli, świadczy o jego stosunku do bohaterów oraz ich postępowania. Doktora Obareckiego narrator przedstawia bezpośrednio, opisując kolejne stadia jego przekształcania się pod wpływem nacisków środowiska. Ocenia go, mówiąc:
Gwizdanie i dysertacje z gospodynią (…) stanowiły jedyną rozrywkę
lub stwierdzając, że ogarnęło go
lenistwo nieopisane, lenistwo zabójcze,...
więcej



Opis społeczeństwa w „Siłaczce”

Obraz małomiasteczkowego społeczeństwa, przybliżony przez Stefana Żeromskiego w „Siłaczce”, ukazany został oczami młodego intelektualisty i marzyciela, doktora Pawła Obareckiego. Kiedy zjawia się on w Obrzydłówku tuż po ukończeniu studiów, ma nadzieję, że będzie mógł realizować swoje życiowe i zawodowe ambicje. Dość szybko przekonuje się, że ma do czynienia z ludźmi niewykształconymi, którzy najczęściej żyją... więcej



Ofiarna postawa Stanisławy Bozowskiej

Postawa Stanisławy Bozowskiej została wyraźnie nazwana już w samym tytule noweli – kobieta została określona mianem „siłaczki”. Z pewnością stanowi również wzór do naśladowania. Prawdopodobnie pierwowzorem Stanisławy była Faustyna Morzyska, także działaczka oświatowa. Jej postać Stefan Żeromski scharakteryzował wcześniej w swych Dziennikach. Mimo młodego wieku, Stasia z całą świadomością, pewnie... więcej



Doktor Paweł Obarecki - uosobienie konformizmu i bierności

Postać doktora Pawła Obareckiego jest całkowicie odmienna od sylwetki Stasi Bozowskiej, chociaż kiedyś byli wierni tym samym ideałom i poglądom. Doktor pod wpływem środowiska oraz wielu bolesnych dla niego wydarzeń coraz słabiej pragnął pomagać innym. Aby tylko mieć spokój, zaniechał jakże szlachetnej praktyki bezpłatnego leczenia. Stopniowo metody jego podejścia do pacjentów były coraz gorsze, sam zaś popadał w rutynę i najzwyczajniejszą... więcej



Wymowa Siłaczki

Głównym zagadnieniem poruszonym w utworze Siłaczka Stefana Żeromskiego jest problem postaw ludzkich związany z postaciami bohaterów. Autor wyraźnie afirmuje postawę Siłaczki walczącej ze złem społecznym, dokonującej świadomego wyboru aktywności życiowej, zaangażowanej w działania dla dobra społeczeństwa. W postawie doktora Pawła Obareckiego natomiast potępia bierność, konsumpcyjny stosunek do życia i uleganie konserwatywnemu... więcej



Charakterystyka porównawcza głównych bohaterów „Siłaczki”

Paweł Obarecki i Stanisława Brzozowska to główni bohaterowie opowiadania Stefana Żeromskiego: „Siłaczka”. Czytelnik najpierw poznaje postać młodego lekarza, żyjącego od sześciu lat w Obrzydłówku, trawionego poczuciem małomiasteczkowej nudy i znającego smak życiowej porażki. Potem jego oczami widzi Stasię Brzozowską, wiejską nauczycielkę, umierającą w nędznej izbie na tyfus. Ze wspomnień mężczyzny wyłania się obraz lat... więcej



Rola opisów przyrody w Siłacce

Więź między przyrodą a człowiekiem staje się niekiedy jeszcze bardziej widoczna i znacząca, staje się po prostu korelatem jego stanów psychicznych.
– tak pisze Artur Hutnikiewicz we Wstępie do Wyboru opowiadań Stefana Żeromskiego. Taki stan rzeczy możemy zaobserwować w Siłaczce. Już na początku widzimy, że przyroda sprzysięgła się przeciw doktorowi Obareckiemu. Czytamy:
Wytoczy się, bywało, na...
więcej



Kompozycja Siłaczki

Artur Hutnikiewicz we Wstępie do Wyboru opowiadań pisze:
Jako konstruktor swych utworów Żeromski od początku wywoływał sądy i opinie kontrowersyjne. Witając z aplauzem i z najwyższym uznaniem jego debiut pisarski krytyka ówczesna podkreślała jednakże tu i ówdzie pewne zaniedbanie spraw kompozycji. (…) Jednak ostatecznie ustaliła się opinia dość powszechnie przyjęta, którą bodaj najzwięźlej sformułował Quiz...
więcej



Narracja Siłaczki Żeromskiego

Pozycja narratora w utworze jest ważna i bardzo wyraźnie zaznaczona. Nie próbuje on być obiektywny, nie kryje się ze swoimi ocenami i poglądami. Charakteryzuje bohaterów bezpośrednio lub posługuje się ironią. Jest ona widoczna zwłaszcza w pierwszej części, gdy narrator ocenia doktora Obareckiego i środowisko Obrzydłówka. Wyraźna ironia pobrzmiewa na przykład w takim fragmencie:
Wiadomą jest rzeczą, że człowiek kultury wyrzucany...
więcej